Column Pieter Toussaint

Lang, koud en sneeuwrijk

Toen ik eind oktober vorig jaar terugkwam in Trondheim van een week herfstvakantie in de Ardennen - waar je nog gewoon buiten kon zitten op een terras met een biertje - was het bijtend koud en lag er sneeuw.
Nu, bijna zes maanden later, ligt er nog steeds sneeuw en veroorzaakt de stormwind een ijzige gevoelstemperatuur. Vanmorgen ploeterde ik weer door een sneeuwstorm naar het werk. Het is zonder twijfel de langste winter die ik ooit heb meegemaakt. 'Extreem! Heel ongewoon!,' is het commentaar van de Noor als ik over de lange winter begin. Ja, ja. Het doet me denken aan die reclame van lang geleden, met die grote hond die dat kleine hondje opeet in een park en dan zegt de baas van die grote hond: 'Dat doet die anders nooit!'.
Mijn persoonlijke statistiek, die is gebaseerd op vier winters, rechtvaardigt maar één conclusie: de winters hier zijn lang, koud en sneeuwrijk.
Het goede nieuws is dat in een land waar een lamp vierentwintig uur per dag hoort te branden en de elektrische kachel zo hoog moet dat je ook in de winter in je favoriete T-shirt kan lopen, de interesse in energiebesparing toeneemt als gevolg van de hoge elektriciteitsprijzen. In de krant staan artikelen over zogeheten smart homes, die goed geïsoleerd zijn en waarin het licht wordt uitgedaan als er niemand thuis is; het moet niet gekker worden.
Maar godzijdank zijn er in de koude, lange winter ook nog aardigheden in het nieuws waarvan je warm krijgt. Een Kamerlid van de Noorse PVV (FrP genaamd, wat staat voor de partij van de toekomst) is in opspraak geraakt omdat hij partijleden die bij hem thuis logeerde (op zich al een interessant gegeven) filmde in zijn badkamer door middel van een verborgen camera. Toch fijn dat politici die zo bang zijn voor de culturele verloedering als gevolg van de influx van barbaren, zelf zo netjes op de culturele winkel passen. Nee, zolang er nieuws als dit te melden is, kunnen die toekomstige smart homes de kachel nog wel een paar graden lager schroeven.

Pieter Toussaint
23 maart 2011

Toveren met airmiles

Tita TovenaarAlle Nederlandse films en series toegankelijk via internet. Dat is fijn nieuws in een nare wereld! Ik kan niet wachten om vanuit Noorwegen al die Nederlandse films weer te zien.

Zojuist met de KLM in de weer geweest. En ja, ik ben een economische jongen. Op het schoolplein wist ik altijd al met sluikse transacties achter te blijven met de snoep die niemand anders wilde. En ik belegde ooit handig in emerging markets omdat Rienk Kamer dat aanbevolen had, maar dat bleek vooral die Kamer zelf te zijn die emergde. Dus het ligt voor de hand dat ik in de airmiles ben gegaan. Bij verschillende maatschappijen heb ik kaartjes en nummers uitstaan en vergaar ik miles. En vergis je niet, daar gaat geld in om. Tot voor kort, als ik een gouden pilsje op een Noors terras wegtikte en er moest worden afgerekend, keek ik toch zelfverzekerd in de verte met een winnaarslach rond mijn mond. Ik had immers 35.000 flying blue miles. Ja, laat het even op je inwerken. Een mile is ca 1,5 kilometer, dus ik kon in theorie de wereld rond met die 35.000.

Ja, ja. Dan bel je de KLM om zo'n ticket rond de aardkloot te bestellen. Of nee, je begint bescheiden. Eerst maar eens van Trondheim naar Amsterdam. Een steenworp in de vliegenierswereld. Zo'n ticket kan natuurlijk niet bij de KLM zelf worden besteld. Een fijne jongensstem verbindt je wel even door en een fijne avond nog. Dezelfde jongen, of zijn broer, neemt op bij de airmileswinkel. Ja, ik kan wel een ticket bestellen. Dat verbaast me natuurlijk niks want ik heb nu eindelijk geïnvesteerd in goud. De elektronische mevrouw met wie ik contact kreeg voor de fijne jongensstem zei het al: 'als silver elite member heeft u voorrang bij al onze diensten.' Ik was een soort Zonnekoning.

'Waar wilt u heen en wanneer'. Geroutineerd geef ik bestemming en data door. 'Ja, daar heb ik alleen flex award tickets voor en die kosten het dubbele aantal airmiles.' Nou ja, zoiets neem je als een man. Ik rekende even snel uit dat dat zo'n 8.000 airmiles zou betekenen. Jammer natuurlijk, dat had niet gehoeven, maar overkomelijk. 'Dat wordt dan 50.000 airmiles.', zei de olijkerd. En die had ik niet eens. 'Nee, u moet nog even doorsparen', sprak de idioot op mij in. Het was fijn dat de telefoon niet zo nabij en fysiek is, anders had ik nu op een Noors politiebureau gezeten wegens poging tot wurging.

Zijn ze nou van de pot gerukt? 50.000 airmiles om naar Amsterdam te komen? En nu kan ik ook geen bier meer drinken, want dat is te duur en ik heb geeneens airmiles meer. Hopelijk kan ik snel naar Swiebertje kijken op het internet, of Ti-Ta tovenaar, of Pipo de clown en dan doe ik net of ik weer klein ben en geld geen rol speelt.

Pieter Toussaint
17 september 2010

Niet vliegen in een aswolk

aswolkKijk, dat hadden de inwoners van Pompei niet indertijd: een animatie van de aswolk die komt aandrijven met - handig in verband met vluchtplannen - netjes een tijdsmarkering bij de verschuivingen. Het nadeel is natuurlijk dat het land al in rep en roer is lang voordat er ook maar een asdeeltje in de nabijheid van het luchtruim ronddwarrelt.

Wat dat betreft is Noorwegen echt niet anders dan Nederland. Voor je het weet worden televisie, radio en krant gedomineerd door serieus kijkende bewindvoerders die kijken of het einder der wereld nabij is en vooral praten over hoe erg het wel niet kan worden. En erg is het.
Ik bedoel maar: de koning komt te laat op de verjaardag van zijn Deense nicht, de kroonprins zit vast in London samen met de minister president. Hoe erg moet het worden?

Want dat is het probleem met die vluchtplannen. In de tijd van Pompei pakte je wat spullen uit je huis en zette het op een lopen.Tegenwoordig boek je een vliegticket. Maar dan blijkt dat vliegen in een aswolk wordt afgeraden. Het halve noord-Europese vliegverkeer plat door een IJslandse uitbarsting.

Ik vind dat Obama er een paar terreurmannetjes op moet zetten. Eerst halen ze de financiële markten onderuit met een virtuele bank, vervolgens leggen ze het vliegverkeer plat. Argwaan is hier op zijn plaats. Dat is hun truc natuurlijk. Ze gebruiken niet de traditionele middelen zoals bommen en granaten, maar strooien op een subtiele manier zand in de motor van de westerse samenleving. Het zou mij niets verbazen als ze in het geheim werken aan een machine die de loop van de warme golfstroom verlegt. Dan begint het klimatologische gelazer pas echt.

Het echte droevige nieuws is dat de laatste uitbarsting van de vulkaan in kwestie duurde van 1821 tot 1823. Voorlopig wordt er hier in Noorwegen dus niet meer gevlogen. Dat is dan weer goed voor het milieu. Maar ik ben direct begonnen aan een plan dat ik zal toesturen aan Barack. Kort gezegd komt het erop neer dat we alle IJslandse pony's bij elkaar drijven en de mond van die verdoemde vulkaan in laten galopperen. Dat zal die uitbarsting toch wel stoppen. Ik geef toe, het is dieronvriendelijk, maar als het nou de wereld redt van de ondergang?

Pieter Toussaint
15 april 2010

Stroom uit stroompjes

'Een motie van treurnis om glossy Gerda,'  Het had zomaar het begin kunnen zijn van een liefdesgedicht vol van verlatenheid en kilte. Maar het is het politieke nieuws uit Nederland. Ik zal dat morgen op het werk eens proberen uit te leggen aan mijn Noorse collega's. Wellicht komt het de Nederlandse reputatie wat ten goede nu die in het buitenland zo lelijk is geschaad door Wilders, aldus Verhagen

Maar nu we het toch over kilte hebben, moet deze winter maar eens over de knie. Het was de koudste sinds honderd jaar hier in Trondheim en omstreken. Dagen achtereen was het min twintig of meer. In het binnenland werd de min veertig gehaald. Volgens een ervaringsdeskundige een temperatuur waarbij de neusgaten dichtvriezen. 

Nou is alles duur hier in Noorwegen. Dat is al jaren zo. Toen ik in de jaren zeventig met mijn ouders naar Noorwegen op vakantie ging, zakte de auto door zijn assen vanwege alle blikken bruine bonen en de in cellofaan verpakte worsten. Winkels moest je zoveel mogelijk mijden. Noorwegen is ongetwijfeld het enige land ter wereld waar de broccoli per stronkje werd verkocht en de komkommer gehalveerd in de schappen lag. Maar er was een uitzondering: stroom. Dat kostte bijna niks. Waarom? Nou, omdat ze zoveel stroompjes hebben hier. Dat water dat naar beneden ruist, wordt handig gebruikt om die andere vorm van stroom op te wekken. De in Nederland welbekende CV zie je hier niet in huizen. Alleen elektrische verwarmingen, want stroom kost niks.

Maar door die vermaledijde winter met zijn neusgaatonvriendelijke temperaturen is dat veranderd. Het eerste probleem is natuurlijk dat in de winter de neerslag in een vorm valt die niet wil stromen. Het tweede probleem is dat het water dat zo graag omlaag wil in een verstijfde winterslaap gaat en dus ook niet stroomt. En tenslotte, staan al die elektrische kacheltjes enorm te ronken.

Een elektricitieitseconoom kan u ongetwijfeld uitleggen dat in zulke omstandigheden de prijs van stroom omhoog moet. Maar waarom het kilowattuur in sommige gebieden wel 30 keer duurder werd, lijkt me toch een raadsel. Het houdt de gemoederen hier in ieder geval nogal verhit. Dat op zich zelf scheelt natuurlijk weer in de stookkosten, maar nu zit iedereen angstig te wachten op de elektricitetsrekening die eind maart in de bus valt

In juni komt Beatrix op bezoek in Noorwegen. Wellicht neemt ze haar zoon, de watermanager, mee. Naar verluidt wordt er een bijeenkomst georganiseerd voor Nederlandse wetenschappers die in Noorwegen wonen en werken. Ik hoop dat ik uitgenodigd wordt en dan gooi ik eens een muntje op bij W-A. Zou het bijvoorbeeld - ik heb nu een heel goed idee - niet mogelijk zijn om in de winter dat water in die stroompjes op temperatuur te houden? Waarmee? Nou met stroom natuurlijk! Dat kost hier niks.

Pieter Toussaint
12 maart 2010

Culturele verwarring lichaamstaal

Een hele mooie foto van de dag  in de NRC. Berlusconi - de in vlees en bloed uitgevoerde verbeelding van de corruptie - hand in hand met die enorme Sjeik (voor de verandering in een gewoon pak gestoken) die erbij kijkt alsof hij wil zeggen: 'M'n ouders vinden het niks, mijn nieuwe vriend, maar hij heeft echt zijn goeie kanten'. Want dat denkt een Nederlander al snel door die handen. Dat heeft iets met een verhouding te maken!

Dat is natuurlijk culturele verwarring over lichaamstaal. Net zoals die genegeerde uitgestoken hand van Rita Verdonk indertijd. Dat was cultuur dat die man haar toen de hand niet wilde drukken. Helemaal niet omdat hij de pest aan haar had.

Die verwarring over lichaamstaal is het lot van de sociale nomade die besluit elders zijn heil te gaan zoeken. In Noorwegen, mijn nieuwe vaderland, is het mij ook al overkomen. Hier hebben ze de zogenaamde 'klem'. Het is een omarming, maar met de de nodige essentiële nuances. Zo dient de klem te worden uitgevoerd met de handen min of meer kruislings geplaatst. Dat wil zeggen: een hand op de schouder van de geklemde en een op de heup. Vervolgens - cruciaal - worden (meestal) de rechterwangen licht tegen elkaar aangedrukt. De lippen blijven dus buitenspel. De klem wordt gebruikt om goede bekenden, die je al een tijdje niet hebt gezien, te begroeten. Mensen die je geregeld ziet, klem je niet, volgens mijn informanten.

Voor mij is de klem intiemer dan de onschuldige wangkus (twee of drie keer) die in Nederland te pas en te onpas kan worden gebruikt in combinatie met de handdruk. Hier is zo'n kus de uitdrukking van iets anders dan een begroeting, maar daarentegen wordt de klem gezien als een betrekkelijk onbetekenende begroeting.

Maar nu even ter waarschuwing voor de enthousiaste cursist in multi-culturele lichaamstaal, die tijdens de eerstvolgende vakantie in Noorwegen besluit zich door de samenleving te klemmen. De klem is toch weer meer dan de handdruk. Toen ik laatst in de bus de vrouw die voor mij plaats maakte, klemde vond de grote man met de rode baard waar zij mee samen was dat niet leuk. Het handgemeen dat ontstond eindigde ermee dat ik de bus werd uitgezet en het laatste stuk naar huis moest lopen. En dat terwijl ik gewoon betaald had!

Pieter Toussaint
18 november 2009

Taal- en emigratieproblemen


Lees ik toch dat Wilders Kinderen voor Kinderen hekelt omdat het koor in het liedje Baklava of rijstevla meerdere keren ‘Allah Akbar’ zingt. Wilders noemt dat ‘islam-propaganda richting onze kinderen’. Ik word opgewekt over het nieuws dat Wilders zich nou eindelijk eens richt op het echte kwaad in de wereld. Behalve Geert zelf weet natuurlijk niemand meer dat hij ooit is geweigerd als voorzanger bij Kinderen voor Kinderen. Zoiets snijdt diep. Zo diep, dat je niet rust voordat wraak is genomen. En nu is het moment. Die domme tekstschrijvers hebben een religieus zinnetje geleend uit het Arabisch. Dat is natuurlijk een reden om de zingende kinderen voorgoed te verbieden.

En nu we het toch over taal en emigratieproblematiek hebben. Ik begin er steeds meer van overtuigd te raken dat je voordat je emigreert eerst taalonderzoek moet doen. Naar China emigreren is veilig. Tenzij je ooit op wereldniveau hebt getafeltennist is het leren van Chinees voor een Nederlander ondoenlijk binnen een jaar of tien. Daar kun je dus rustig jaren rondlopen in een talig vacuüm, teruggrijpend op wat Engels en gebarentaal. Maar in Noorwegen is dat anders. Daar wrijft de goedbedoelende Noor je steeds onder de neus dat het leren van hun taal een peulenschil is voor een Nederlander. En dan komt er weer zo'n verhaal van een landgenoot die na twee maanden accentloos over de Noorse politiek discussieerde. Dan wordt het na twee jaar toch gênant als je nog steeds maar wat glimlacht als ze je iets vragen, of als je denkt dat twee vrouwen over politiek praten als later blijkt dat het een sportprogramma is met als onderwerp de wereldkampioenschappen damesvoetbal.

Het heeft trouwens wel voordelen om in een samenleving te wonen waarvan je de taal nog niet onder de knie hebt. Als ik niet wil, hoef ik naar niemand te luisteren. En als je geen zin in praten hebt, bij de kapper bijvoorbeeld - om maar weer naar Wilders terug te keren - dan doe je gewoon net alsof je geen enkele taal spreekt die communicatie mogelijk maakt. Met wat handbewegingen druk je uit dat er wat van je haar af moet en daarna kun je lekker wegdoezelen. Zo was ik laatst bij een wat ouder kapper die mijn brokkelige Engelse aanwijzingen met afgrijzen aanhoorde. Hij knipte zich daarna zwijgzaam door mijn haar. Ik viel half in slaap, totdat hij plotseling zijn beide wijsvingers tegen mijn slapen duwde en, terwijl hij mij indringend aankeek, zeer hoorbaar 'Kut' door de kapperszaak riep.

In een beetje film zou dat het begin zijn van een bloedig gevecht met scharen en openklappende scheermessen. Maar ik begreep natuurlijk meteen dat hij informeerde of mijn bakkebaarden afgeknipt mochten worden.

Eigenlijk heb je geen taal nodig om te communiceren.

Pieter Toussaint
29 oktober 2009

Wat nou global warming?


Ach, een beetje zuur (sur zeggen de Noren) dat er ook dit jaar weer geen Nobelprijs mijn kant op is gekomen. Ik bedoel maar, iemand die al in 1985 zijn geweten heeft laten erkennen en sindsdien louter vreedzame dingen heeft gedaan, kan toch op zijn minst eens op een gebaar rekenen. Wat moet die Obama nou met zo'n prijs? Die hele prijs heeft toch al een knauw gekregen toen hij vorig jaar werd toegekend aan die global warming predikant. Ik denk daar nog weleens aan - aan global warming - sinds de herfst hier in juli inviel en ik nog deze zelfde middag in de sneeuw naar huis liep. 

Misschien dat die Zweden mijn romans nog eens lezen. P-p-parels, zou Pipo zeggen. Daar zit wellicht nog een prijs in.

Ik heb trouwens weer een paar punten op mijn Noors integratieprogramma afgewerkt. Twee weekenden geleden ben ik meegegaan op hertenjacht. In de stromende regen en striemende herfststorm legde mijn collega een hert neer en moest ik ter plaatse assisteren met het leegruimen van het beest. Ofschoon er allerlei onderdrukte mannengevoelens in mij opwelden toen ik mijn handen in het dampende hertenlijf stak, was ik toch blij dat de supermarkt zijn vlees onherkenbaar verpakt. En afgelopen weekend deed ik mee aan de zeilrace die 'høststormen' heet en genoeg waarschuwing in zijn naam heeft om deelnemers als idioten te kwalificeren. Het stormde inderdaad. En het was koud (wat nou global warming?). En je kon niet eten vanwege de storm. En je kon niet slapen vanwege de storm. En de boot liep op de rotsen, maar kwam weer los. En we finishten twee minuten na de toegestane 24 uur die de tocht mocht duren en werden daarom gediskwalificeerd. Zo zie je maar, waar zo'n Nobelprijs aan iedere gek wordt uitgedeeld, komt de goedwillende burger niet eens voor op een uitslagenlijst omdat hij twee minuten te laat binnen vaart.

Vannacht weer 'vorst aan de grond' gemeld. Dan denk ik altijd aan prins Pils die volgens de PvdA zijn eigen vliegreisjes moet betalen. Wellicht moet hij die Argentijnse piloot eens polsen. Die heeft nog voor Maxima's vader gevlogen en doet het ongetwijfeld voor een vriendenprijs. Je moet wel uitkijken dat ze je niet halverwege uit het vliegtuig donderen, natuurlijk.

Pieter Toussaint
9 oktober 2009